ฟ้าทะลายโจร ส่วนที่ใช้ ถ้าเก็บตอนเริ่มมีดอก จะใช้ทั้งต้นบนดิน แต่ถ้าต้นแก่จะใช้เฉพาะใบเท่านั้น ใช้ได้ทั้งใบสดและแห้งซึ่งมีรสขมจัด

ขนาดและวิธีใช้ บดเป็นผงปั้นเป็นลูกกลอนขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.8 ซม. กินครั้งละ 3-6 เม็ด วันละ 3-4 ครั้ง ก่อนอาหาร หรือใช้ใบสด 1-3 กำมือ ต้มน้ำดื่มก่อนอาหาร วันละ 3 ครั้ง

ในครอบครัวมีเด็กเป็นหวัดคัดจมูก น้ำมูกไหล ให้ใช้ใบมะขามสด ขนาดพองามคือไม่แก่ไม่อ่อน ประมาณ ½ ลิตร ใส่หม้อเติมน้ำให้ท่วมต้มให้เดือดนานพอสมควรใส่กะละมัง ตากน้ำค้างไว้ 1 คืน รุ่งเช้าทุบหัวหอมแดงที่ใช้แกง 1 หัว เอาน้ำชโลมศีรษะเด็กให้ทั่วจนเปียก น้ำที่เหลืออาบให้เด็ก ทำติดต่อ 2 – 3 วัน อาการเป็นหวัด คัดจมูก จะหายเป็นปกติ

สมุนไพรแก้อาการไอ เอาขิงแก่ ๆ หั่นเป็นชิ้น 15 ชิ้น ใส่หม้อเติมน้ำ 3 แก้ว ต้มเดือดประมาณ 15 นาที ตักขิงออก เอาใบมะขามสด 2 กำมือ ใส่ลงไปต้มให้นานพอควรจนเห็นว่าน้ำมะขามออกดีแล้ว กรองเอาเฉพาะน้ำต้มเคี่ยวให้นาน ใส่น้ำตาลกรวด เคี่ยวให้เป็นน้ำเชื่อม ตั้งไว้ในเย็น จิบครั้งละ 1 ช้อนชา แก้ไอได้ผลดีมาก

สมุนไพรชื่อว่า “กระเทียม” แก้ไข้หวัด ขับเสมหะ หลอดลมอักเสบ แก้ไข้หวัด ใช้กระเทียมกลีบเล็ก 1 กลีบ หั่นเป็นชิ้นบาง ๆ ใช้ช้อนบี้ให้แตก เติมน้ำร้อนลงไป 1 ถ้วยปิดฝาทิ้งไว้ 5 นาที เติมน้ำผึ้งหรือน้ำเชื่อมตามใจชอบ กินวันละ 2 ถ้วย ถ้าอาการหายแล้วให้กินวันละ 1 ถ้วย อีก 3 วัน หรือมากกว่านั้น ขับเสมหะ ใช้กระเทียม 1 – 2 กลีบ โขลกให้ละเอียด เติมน้ำส้มสายชูแท้ ประมาณ 2 – 3 ช้อนแกง คั้นเอาแต่น้ำรับประทานขับเสมหะ หรือจะใช้หัวกระเทียมและเกลือฝนกับน้ำมะนาวใช้กวาด หรือจิบก็ได้ หลอดลมอักเสบ ใช้กระเทียมหั่นเป็นชิ้นโต ๆ ลงไปน้ำร้อน 1 แก้ว แล้วต้มให้เดือดช้า ๆ รับประทานแก้หลอดลมอักเสบ ละลายเสมหะ เสียงแหบแห้ง เอายอดมะม่วงที่ค่อนข้างแก่มาสัก 1 กำมือ สับเป็นชิ้นเล็ก ๆ เอามาใส่หม้อต้ม ใส่น้ำลงไปสัก 2 – 3 แก้ว ต้มเคี่ยวให้เดือดอ่อน ๆ สัก 15 นาที ให้สรรพคุณทางยาออกมากับน้ำ เอามาจิบดื่ม ครั้งละเล็กน้อยเรื่อย ๆ ดื่มกันได้ทั้งวัน เวลาหิวน้ำก็เอายานี้มาดื่ม อาการมีเสมหะจะค่อย ๆ ลดลงแล้วหายไปในที่สุด อาการเสียงแหบแห้งก็จะทุเลาลงเช่นกัน 2 – 3 วัน ก็จะหายเป็นปกติ

ตะไคร้แก้ไข้หวัด คัดจมูก มีน้ำมูกไหล เอาตะไคร้หั่นเป็นชิ้น ๆ ต้มรวมกับขิงสด ส่วนพอสมควร ดื่มน้ำต้มนั้นบ่อย ๆ คัดจมูก มีน้ำมูกไหล ใช้ ตะไคร้ ใบมะขาม หัวหอม ส่วนพอสมควร ต้มให้เดือดนานพอควร ใช้สูดดมไอน้ำ อาการหวัดคัดจมูกจะค่อย ๆ หายไป เสียงแหบแห้งเพราะเป็นหวัด แพ้อากาศ เอาต้นตะไคร้หั่นเป็นชิ้น ๆ แช่น้ำเกลือพอเค็ม เคี้ยวกลืนกากและน้ำ เริ่มจะเป็นไข้ ใช้อ้อย 3 ปล้อง ตัดข้อออก ผ่า 4 ส่วน เอา 9 ส่วน แช่ในน้ำครึ่งขวดขาวทิ้งไว้ 30 นาที เอาน้ำดื่มครั้งละ 1 แก้ว ติดต่อกัน 3 ครั้ง หาย คอเจ็บ ใช้ดอกบัวสด 1 ดอก ชงกับน้ำร้อน 3 แก้ว ดื่มน้ำ จะหายเจ็บคอ หอบ-หืด เอาผิวไม้ไผ่ 1 กำมือ ห่อด้วยใบตองกล้วยตานี ต้มกินหาย

ขอบคุณ ที่มา เว็บวิชาการดอทคอม